Zorgwoning in de tuin of modulair bijbouwen: wat mag en wat kost het?

In 2026 zie je in Vlaanderen een duidelijke verschuiving: gezinnen zoeken sneller naar woonoplossingen die zorg dichterbij brengen, zonder meteen te verhuizen of een grote verbouwing te starten. Gemeenten krijgen vaker vragen over een kleine woonunit achteraan het perceel, terwijl bouwers volop inzetten op snelle, energiezuinige prefabconcepten. Tegelijk wordt de regelgeving strikter opgevolgd en verwachten bewoners meer comfort, toegankelijkheid en een doordachte kostenraming.

Wie vandaag nadenkt over levensloopbestendig wonen voor een ouder, partner of zichzelf, komt al snel uit bij drie pistes: een zorgunit los in de tuin, een modulaire aanbouw aan de bestaande woning, of een volwaardige modulaire (bij)woning. Hieronder krijg je helder inzicht in wat het verschil is, welke toestemming je meestal nodig hebt, hoe VMSW-richtlijnen mee richting geven en hoe de kosten typisch opgebouwd zijn.

Drie oplossingen, drie gradaties van “samen wonen”

Een project begint vaak met een simpele vraag: “Willen we apart wonen, of vooral dichtbij?” Dat bepaalt welke vorm het best past.

1) Een aparte woonunit achteraan op het perceel

Een zorgwoning in de tuin is meestal een compact, zelfstandig volume met eigen leefruimte, badkamer en soms een kleine keuken. Denk aan een prefab zorgunit die snel geplaatst wordt en toch aanvoelt als een echte woning.

Typisch voor dit scenario:

• veel privacy, maar wel op wandelafstand van de mantelzorger
• ideaal wanneer traplopen in het hoofdgebouw moeilijk wordt
• vaak gekozen wanneer de bestaande woning niet makkelijk uit te breiden is

2) Aanbouwen met modulaire elementen

Modulair bijbouwen betekent dat je de bestaande woning uitbreidt met een extra gelijkvloerse kamer, studio, zorgbadkamer of zelfs een mini-suite. Het voordeel is dat je alles logisch laat aansluiten op de circulatie van de woning.

Dit past goed wanneer:

• de zorgbehoevende graag “in huis” blijft, maar toch een eigen zone wil
• je later de ruimte anders wil gebruiken (bureau, hobbyruimte, verhuur)
• je technieken en isolatie meteen wil optrekken naar hedendaagse normen

3) Een volwaardige modulaire woning als toekomstplan

Soms wil je meer dan een unit: een kleine modulaire woning die (tijdelijk) dient als mantelzorgoplossing, en later als kangoeroewoning, starterswoning voor een kind of zelfs als compacte hoofdwoning. Dan verschuift de focus naar stedenbouwkundige inpasbaarheid, perceelsmogelijkheden en langdurige waarde.

Wie inspiratie zoekt in concrete modellen kan alvast kijken naar het modulaire aanbod van Deecoverbo via de pagina over modulair bouwen.

Wat mag er, en wanneer heb je een vergunning nodig?

De vraag naar een vergunning voor een zorgwoning is in de praktijk bijna nooit zwart-wit. Het hangt af van onder meer de locatie, de grootte, de aansluiting op nutsvoorzieningen, de mate van zelfstandigheid, en lokale voorschriften. Ook het onderscheid tussen “bijgebouw”, “tijdelijke zorgoplossing” en “wooneenheid” speelt mee.

Belangrijk: laat je altijd vooraf informeren bij je gemeente of omgevingsloket. Lokale interpretaties en voorwaarden kunnen verschillen, zelfs tussen naburige gemeenten.

In grote lijnen kom je vaak deze aandachtspunten tegen:

• zelfstandigheid van de unit: een volledig aparte woning met eigen adresfunctie wordt sneller als extra wooneenheid bekeken
• oppervlakte en inplanting: afstand tot perceelsgrenzen, bouwhoogte en waterdoorlatendheid tellen mee
• tijdelijkheid: sommige zorgoplossingen worden gekoppeld aan een aantoonbare zorgrelatie en kunnen na afloop een andere bestemming moeten krijgen
• technische aansluitingen: riolering, elektriciteit, water en eventuele verhardingen zijn mee bepalend

Omdat regels evolueren en dossiers maatwerk zijn, is het slim om al vroeg met een bouwer te spreken die dit type traject kent. Deecoverbo bekijkt bijvoorbeeld niet alleen het volume, maar ook hoe het project praktisch haalbaar blijft qua plaatsing, technieken en afwerking.

VMSW-richtlijnen en toegankelijkheid, waarom ze relevant blijven

Veel mensen linken VMSW-normen vooral aan sociale huisvesting, maar de achterliggende principes zijn breder bruikbaar, zeker bij een modulaire zorgwoning. Ze helpen je om keuzes te maken die later het verschil maken tussen “het gaat net” en “het werkt écht”.

Let daarbij vooral op:

• drempelloze toegang: geen opstapjes, voldoende brede doorgangen
• logische circulatie: met rollator of rolstoel vlot van leefruimte naar sanitair
• badkamerontwerp: inloopdouche, verstevigingen voor beugels, voldoende draaicirkel
• slaapplaats op gelijkvloers: ook als je nu nog fit bent, is dit vaak de beste investering

Bij compacte modellen wordt elke vierkante meter belangrijk. Een plan dat rekening houdt met VMSW-richtlijnen voor een zorgwoning voelt meestal ruimer aan, net omdat het slimmer is ingedeeld.

Een voorbeeld van een compact concept dat vaak als vertrekpunt dient, is het Model N. Dat wordt regelmatig bekeken door mensen die klein willen starten, maar wel correct willen bouwen.

Kostenstructuur: waar betaal je precies voor?

De vraag naar mantelzorgwoning kosten komt vaak pas nadat de emotionele keuze al gemaakt is. Toch is het net omgekeerd handig: wie vroeg zicht heeft op de kostenopbouw, kan veel slimmer beslissen tussen een losse unit, een aanbouw of een volwaardige (bij)woning.

1) De basis: productie, transport en plaatsing

Bij een prefab zorgunit of modulaire uitbreiding betaal je niet enkel het volume, maar ook:

• productie in atelier (kwaliteit, droog bouwen, controle)
• transport en kraanwerk
• montage en wind- en waterdicht maken op de werf

2) Grondwerken en aansluitingen

Dit deel wordt vaak onderschat, zeker bij een zorgunit in de tuin:

• fundering of funderingsplaat
• riolering en afwatering
• nutsleidingen (water, elektriciteit, data)
• eventuele aanpassing van oprit, pad of terras (toegankelijkheid)

3) Afwerking en technieken

Hier verschilt de prijs het sterkst, omdat keuzes snel oplopen:

• vloer, wandafwerking, keuken, maatkasten
• ventilatie, verwarming, koeling
• eventueel zonnepanelen of thuisbatterij, afhankelijk van het concept en de energieambitie

4) Vergunning, studie en coördinatie

Ook de administratieve en technische voorbereiding telt mee:

• plannen, stabiliteit (waar nodig), EPB- of energieverslaggeving
• veiligheidscoördinatie en werfopvolging
• dossieropbouw voor de omgevingsvergunning als die vereist is

Wil je een realistische raming, dan werkt het best om een paar scenario’s naast elkaar te leggen: “minimaal zelfstandig”, “comfortabel op lange termijn” en “toekomstig hergebruik”. Een zorgwoning op maat kan in totaal duurder lijken, maar vaak win je terug doordat je exact bouwt wat je nodig hebt, zonder verloren ruimte.

Welke oplossing past bij jouw zorgsituatie?

Om knopen door te hakken helpt het om niet te beginnen bij de vorm, maar bij het dagelijkse leven.

Kies eerder voor een aparte mobiele mantelzorgwoning wanneer:

• er nood is aan rust en privacy voor beide partijen
• je ’s nachts toch dichtbij wil zijn, zonder samen onder één dak te leven
• de bestaande woning moeilijk aanpasbaar is

Kies eerder voor een modulaire aanbouw wanneer:

• de zorg intensiever kan worden en je snelle toegang wil tot elkaar
• je één set technieken wil behouden (minder aparte aansluitingen)
• je later de ruimte wil integreren in de woningwaarde

Kies eerder voor een volwaardige modulaire (bij)woning wanneer:

• je een langetermijnplan wil dat na de zorgfase een nieuwe functie krijgt
• je perceel en bestemming dit logisch toelaten
• je echt een tweede woonplek wil creëren met vol comfort

Wie graag ziet hoe zulke projecten er in het echt uitzien, vindt voorbeelden op de pagina met referenties. Dat helpt om afmetingen, afwerking en inplanting beter te visualiseren.

Waarom Deecoverbo vaak gekozen wordt voor zorgprojecten

Bij zorg draait bouwen niet alleen om snelheid, maar om voorspelbaarheid en rust in het traject. Deecoverbo combineert meer dan 35 jaar bouwervaring met houtskeletbouw en modulair bouwen, waardoor projecten vlot voorbereid kunnen worden en op de werf minder verrassingen geven. Bovendien ligt de focus op energiezuinig wonen dat comfortabel blijft, ook als de zorgvraag verandert.

Wie al in een vroeg stadium wil aftoetsen wat haalbaar is op een specifiek perceel, kan via de contactpagina de situatie voorleggen. Vaak volstaat een eerste gesprek om snel te weten of een compacte unit, een aanbouw of een modulaire woning het meest logisch is.

Besluit: bouw voor vandaag, maar denk twee stappen verder

Een zorgoplossing op het eigen perceel is zelden “alleen voor nu”. Of je nu kiest voor een zorgunit achteraan, een uitbreiding tegen de woning of een aparte modulaire woonoplossing, de beste projecten zijn diegene die later moeiteloos mee kunnen schuiven met het leven. Door vroeg stil te staan bij toegankelijkheid, vergunningen en de echte kostenopbouw, maak je keuzes die niet alleen praktisch zijn, maar ook geruststellend.

Wil je weten welk scenario bij jullie past, en hoeveel ruimte je realistisch nodig hebt? Bekijk de mogelijkheden rond modulair bouwen en leg je vragen gerust voor aan Deecoverbo via contact. Zo wordt een zorgwoning geen noodoplossing, maar een comfortabele stap vooruit.